201708.11
0
1

Umowa sprzedaży samochodu – wzór umowy z praktycznym komentarzem

Umowa sprzedaży samochodu, zwana również potocznie umową kupna-sprzedaży samochodu lub umową kupna samochodu, jest jedną z najczęściej zawieranych umów w obrocie cywilnoprawnym.

Mając na uwadze różnie stosowane nazewnictwo, należy pamiętać, ze zawsze mamy do czynienia z „kodeksową” umową sprzedaży, której przedmiotem jest samochód. Zatem stosowanie innego nazewnictwa np. umowa kupna samochodu, umowa kupna-sprzedaży jest błędne, ale też nie niesie ze sobą żadnych negatywnych konsekwencji np. w postaci nieważności umowy, ponieważ kodeks cywilny, dla ważności umowy sprzedaży samochodu nie przewiduje zachowania szczególnej formy, a forma pisemna umowy jest wymagana tylko dla celów dowodowych.

Jednakże bez zachowania formy pisemnej umowy lub w przypadku niewystawienia faktury/rachunku za sprzedaż pojazdu, nie będziemy mieli możliwości zarejestrowania pojazdu, a także pozbawiamy się możliwości zwiększenia ochrony swoich praw przy dokonywaniu transakcji.

Dlatego też konieczne jest posiadanie własnego wzoru umowy sprzedaży samochodu, który chroni nasze interesy w zależności od tego czy jesteśmy sprzedającym, czy też kupującym. Konieczność posiadania własnego wzoru umowy sprzedaży samochodu wynika również ze specyfiki rynku obrotu używanymi pojazdami gdzie sprzedaż samochodów z wadami fizycznymi, jak i prawnymi jest niestety zjawiskiem powszechnym, a ich wykrycie często nie jest możliwe nawet w specjalistycznym serwisie.

Jednakże nawet najlepszy wzór umowy sprzedaży samochodu nie zapewni nam pełnej ochrony naszych praw, gdy popełnimy następujące błędy.

  1. Najczęściej popełnianymi błędami podczas zawierania umowy sprzedaży samochodu są:Zaniżenie ceny sprzedaży samochodu na potrzeby zapłaty niższego podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Dosyć często strony umowy sprzedaży samochodu, określają w umowie cenę sprzedaży znacznie niższą od faktycznie zapłaconej. Następnie kupujący wpisuje w deklaracji PCC-3 (która przecież jest składana pod rygorem odpowiedzialności karne za składanie fałszywych zeznań), zaniżoną cenę sprzedaży z umowy. Jakie są skutki takiego działania? Pomijając kwestie podatkowe, w razie późniejszego wykrycia wad pojazdu, sprzedawca będzie mógł się bronić, że kupujący kupił samochód po tak atrakcyjnej cenie ponieważ wiedział o wadach pojazdu i stąd też wynikała atrakcyjna cena samochodu. Sprzedawca będzie miał na tą okoliczność również „mocne” dowody w postaci umowy oraz deklaracji PCC-3, której przesłanie z urzędu skarbowego sąd może zażądać. Zatem sytuacja kupującego pod względem dowodowym w razie powstania sporu sądowego będzie wyjątkowo trudna, ponieważ w oczach sądu będzie osobą niewiarygodną, która albo chce oszukać sprzedawcę albo oszukała skarb państwa na zawrotną kwotę kilkuset złotych podatku od czynności cywilnoprawnych.
  2. Niesprawdzenie numeru nadwozia (VIN) lub sprawdzenie tylko numeru pod maską pojazdu. Konieczność sprawdzenia numeru VIN to podstawowy element oględzin każdego kupowanego samochodu. Należy pamiętać, że nr VIN znajduje się nie tylko pod maską samochodu ale także w innych miejscach pojazdu, ich sprawdzenie zabezpiecza w podstawowym zakresie kupującego przed kupnem kradzionego pojazdu, a także np. pojazdu składanego z 2-3 innych pojazdów, gdzie nr VIN różni się w poszczególnych miejscach pojazdu albo został całkowicie usunięty podczas wykonywania prac lakierniczo-blacharskich.
  3. Niesprawdzenie dokumentów dotyczących samochodu oraz danych z dowodu osobistego drugiej strony umowy. Należy pamiętać, że samochód zazwyczaj kupujemy od osoby, która figuruje w dowodzie rejestracyjnym jako właściciel, dlatego też do umowy sprzedaży samochodu należy dokładnie wpisać dane zarówno z dowodu rejestracyjnego oraz dowodu osobistego, w szczególności nr PESEL, ponieważ może on nam być potrzebny w ewentualnym sporze sądowym jaki może powstać na skutek zawarcia umowy sprzedaży pojazdu.
  4. Niesprawdzenie czy samochód jest objęty małżeńską wspólnością ustawową. Każdorazowe zawarcie umowy sprzedaży samochodu, nawet w oparciu o najlepiej sporządzony wzór umowy sprzedaży pojazdu musi zostać poprzedzone sprawdzeniem czy sprzedawca pozostaje w związku małżeńskim, a samochód stanowi współwłasność małżeńską. Ponieważ powstanie sporu pomiędzy małżonkami skutkować może zakwestionowaniem zawartej umowy sprzedaży oraz brakiem możliwości rejestracji pojazdu lub wyrejestrowaniem pojazdu. Co istotne w tym przypadku nie możemy bazować tylko na danych z dowodu rejestracyjnego ponieważ dosyć często się zdarza, że samochody są nabywane w trakcie trwania ustawowej wspólności ustawowej, co skutkuje faktem, że taki pojazd stanowi współwłasność małżonków nawet jeśli w dowodzie rejestracyjnym samochodu wpisanego jako właściciel jest tylko jeden z małżonków. Ponadto kupujący będący w związku małżeńskim również powinien określić czy samochód jest nabywany za środki pochodzące z majątku osobistego, jeśli tego nie zrobi pojazd stanowić będzie współwłasność z drugim małżonkiem, oczywiście pod warunkiem, że pomiędzy małżonkami nie ma rozdzielności majątkowej.
  5. Brak pokwitowania zapłaty ceny sprzedaży, która została zapłacona w gotówce. W przypadku zapłaty ceny sprzedaży w gotówce kupujący zawsze powinien żądać potwierdzenia zapłaty albo poprzez wprowadzenie stosownego zapisu w umowie (tak jak w załączonych wzorach umowy sprzedaży samochodu) albo przynajmniej odręcznego potwierdzenia na umowie sprzedaży, bądź oddzielnym dokumencie, iż cena sprzedaży została zapłacona w całości w gotówce. Brak takiego pokwitowania może się zakończyć sprawą o zapłatę, jaką może wytoczyć nieuczciwy sprzedawca, który pomimo otrzymania płatności, będzie twierdził, że ceną sprzedaży nie została uiszczona. W takiej sytuacji sąd będzie oceniał czy doszło do zapłaty ceny sprzedaży głównie tylko w oparciu o zeznania świadków i przesłuchanie stron.
  6. Niewydrukowanie ogłoszenia na podstawie, którego kupiliśmy samochód. Ogłoszenie w którym sprzedawca oferuje swój samochód do sprzedaży stanowi istotny dowód w zakresie stanu pojazdu ponieważ, sprzedawca sam przyznaje, że samochód jest np. bezwypadkowy, posiada określony przebieg, jest w stanie idealnym etc. W takiej sytuacji nierzetelny sprzedawca w postępowaniu sądowym nie będzie mógł twierdzić, że np. informował  kupującego o wypadku jakiemu uległ samochód w przeszłości. Co zrobić jeśli nie zdążyliśmy wydrukować ogłoszenia, które zostało usunięte? Zawsze możemy starać się uzyskać usunięte dane od właściciela serwisu ogłoszeniowego, jeśli odmówi takich danych może zażądać sąd w ramach postępowania sądowego, ewentualnie organy ścigania jeśli jednocześnie prowadzone jest postępowanie karne np. o oszustwo.

Mając na uwadze powyższe kwestie udostępniamy do pobrania dwa bezpłatne wzory umowy sprzedaży samochodu. Pierwszy wzór umowy sprzedaży samochodu w większym zakresie chroni interesy kupującego, natomiast drugi wzór umowy sprzedaży samochodu ma na celu chronić interesy sprzedawcy, jednakże mając na uwadze bezwzględnie obowiązujące przepisy kodeksu cywilnego dotyczące umowy sprzedaży możliwość zwiększenia ochrony praw sprzedawcy samochodu jest niewielka.

Istotną kwestią przy obu zamieszczonych wzorach umowy sprzedaży  samochodu jest określenie właściwości miejscowej sądu w razie ewentualnego sporu sądowego, toczenie sporu sądowego w pobliżu własnego miejsca zamieszkania zdecydowanie zmniejszy nam koszty prowadzenia sporu sądowego. Ponadto wzór umowy sprzedaży samochodu chroniący w szerszym zakresie interesy kupującego zawiera cały szereg oświadczeń sprzedawcy co do stanu faktycznego, jak i prawnego samochodu co w znaczący sposób ułatwia nam wykazanie wad pojazdu w przypadku ich ujawnienia się po dokonaniu zakupu.

Istotnym elementem wzoru umowy sprzedaży, który ma na celu chronić prawa kupującego jest paragraf 5, który pozwala na podstawie art. 395 § 1 k.c.,  odstąpić od umowy bez podania przyczyny w terminie 1 miesiąca od dnia zawarcia umowy sprzedaży. Zatem po złożeniu oświadczenia o odstąpieniu od umowy sprzedaży samochodu przez kupującego, sprzedawca zwraca zapłaconą cenę sprzedaży, a kupujący samochód. W przypadku odstąpienia od umowy na podstawie art. 395 § 1 k.c.,  nie musimy wykazywać wad samochodu, co w znaczący sposób ułatwia nam dochodzenia praw na drodze sądowej.

Wzór umowy sprzedaży samochodu (chroniący interesy kupującego)

Wzór umowy sprzedaży samochodu (chroniący interesy sprzedawcy)

UWAGA!!! Wzory umowy można udostępniać tylko za podaniem źródła tj., linku (dofollow) do niniejszego artykułu.

Autor artykułu oraz wzorów umowy sprzedaży samochodu

Radca prawny Paweł Iwaniak

Zostaw komentarz